इरानसँगको निर्णायक वार्तामा ट्रम्पको 'अप्रत्यक्ष' इन्ट्री: सहमति नभए सैन्य विकल्पको चेतावनी
जेनेभा (एजेन्सी) । इरानको परमाणु कार्यक्रमलाई लिएर बढ्दै गएको तनावका बीच स्विट्जरल्याण्डको जेनेभामा आज मंगलबारदेखि दोस्रो चरणको उच्चस्तरीय वार्ता सुरु हुँदैछ। यस वार्तामा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफू 'अप्रत्यक्ष' रूपमा सहभागी हुने घोषणा गरेसँगै विश्वको ध्यान जेनेभातिर तानिएको छ।
कुटनीतिको अन्तिम कसरत
ओमानको मस्कटमा भएको पहिलो चरणको वार्ता विना निष्कर्ष टुङ्गिएपछि यो दोस्रो चरणको वार्तालाई वार कि पारको रूपमा हेरिएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले एयरफोर्स वानमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै भने, "यो वार्ता अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण छ, त्यसैले यसमा मेरो संलग्नता रहनेछ। मलाई लाग्दैन कि इरान सम्झौता नगरेर त्यसको गम्भीर परिणाम भोग्न तयार छ।"
वार्तामा सहभागी मुख्य पात्रहरू:
-
अमेरिका: राष्ट्रपतिका विशेष दूत स्टिभ विटकोफ र ट्रम्पका ज्वाइँ ज्यारेड कुश्नर।
-
इरान: विदेशमन्त्री अब्बास अराक्ची।
युद्धको छाया र सैन्य दबाब
वार्ताको टेबुलमा कूटनीति चलिरहँदा समुद्रमा भने युद्धको तयारी देखिएको छ। अमेरिकाले मध्यपूर्वमा आफ्नो अत्याधुनिक युद्धपोत 'जेराल्ड फोर्ड' तैनाथ गरिसकेको छ। यदि कुटनीतिक प्रयास असफल भएमा वासिङ्टनले सैन्य कारबाही गर्न सक्ने संकेत अमेरिकी अधिकारीहरूले दिएका छन्।
यता इरानले पनि अमेरिकी हमला भएमा मध्यपूर्वमा रहेका अमेरिकी सैन्य अड्डाहरूलाई ध्वस्त पार्ने चेतावनी दिएको छ। यद्यपि, इरानले पछिल्लो समय केही लचकता देखाउँदै दुवै पक्षलाई आर्थिक लाभ हुने गरी सम्झौता गर्न तयार रहेको संकेत दिएको छ।
एजेन्डामा के-के छन्?
इरानी पक्षले वार्तामा तेल, ग्यास, संयुक्त खानी लगानी र विमान खरिदजस्ता आर्थिक मुद्दाहरूलाई अगाडि सारेको छ।
-
इरानको प्रस्ताव: आर्थिक प्रतिबन्ध हटेमा उच्चस्तरको युरेनियम संवर्द्धन घटाउन तयार।
-
इरानको अडान: शून्य युरेनियम संवर्द्धन (Zero Enrichment) को प्रस्ताव भने पूर्णतः अस्वीकार्य।
-
अमेरिकाको रणनीति: इरानको तेल निर्यात (विशेष गरी चीनतर्फ हुने ८०% निर्यात) रोकेर आर्थिक रूपमा गलाउने।
निष्कर्ष
सन् २०१८ मा ट्रम्पले नै इरानसँगको परमाणु सम्झौताबाट हात झिकेर कडा प्रतिबन्ध लगाएका थिए। अहिले फेरि ट्रम्पकै प्रत्यक्ष निगरानीमा हुन लागेको यो वार्ताले मध्यपूर्वको भविष्य र विश्व अर्थतन्त्रको दिशा तय गर्ने देखिन्छ।
.jpg)
.jpg)
.jpg)
