मौसम

×

विनिमय

×

राशिफल

×

सुन चाँदी

×

युनिकोड

×

"नेपाली Gen Z को क्रान्ति: रवि लामिछाने प्रधानमन्त्रीको रूपमा उपयुक्त होइन"

पृष्ठभूमि र वर्तमान
सुरुआत सन् २०२५ को सेप्टेम्बर ८ मा, नेपाल सरकारद्वारा २६ वटा लोकप्रिय सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरू—Facebook, Instagram, WhatsApp, X, YouTube, Snapchat लगायत—अवैधानिक घोषणा गरिएर बन्द गरियो। युवा पुस्ता, विशेष गरी जनरेशन ज़ेड (Gen Z), यसलाई अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामा आक्रमण र भ्रष्टाचार प्रतिरोधमा सरकारको असंवेदनशीलता को संकेतको रूपमा हेर्‍यो। परिणामस्वरूप, काठमाडौं र अन्य शहरहरूमा व्यापक रूपमा विरोध प्रदर्शन प्रारम्भ भए, जसले हिंसात्मक मोड लियो र धेरै जनाको ज्यान गयो, हजुरौं घाइते भए ।
 
प्रदर्शनहरूले आलोचना, पारदर्शिता तथा सामाजिक न्यायका लागि सरकार नियन्त्रण र सत्ता परिवर्तनको माग गरे। एकल नेतृत्व नभएर स्वतःस्फूर्त रूपमा युवा–छात्रहरू सडकमा उत्रिए, जसले "नेपो–बेबी" शैलीमा दर्शाइएको राजनीतिक नियंत्रित परिवारहरूको असमान व्यवहार र भ्रष्टाचारलाई निष्कर्षण बनाइदिए। यसबाट, प्रधानमन्त्री के.पी. शर्मा ओली सहित गृह मन्त्री र अन्य मन्त्रीहरू पनि राजीनामा दिन बाध्य भए ।
 
Gen Z को चेतना र नेतृत्व
Gen Z का प्रदर्शनकारीहरू आफूलाई प्रणाली–विरोधी, पारदर्शिता र उत्तरदायित्व चाहने युवा निम्ति आवाजका रूपमा देखाउँछन्। यो आन्दोलनमा सेलिब्रिटी वा स्थापित नेता भन्दा पनि स्वतन्त्र विचारधाराका व्यक्तिहरूले नेतृत्व गरिरहेका छन्। खास गरी काठमाडौंका मेयर बालेन शाह जस्ता युवा नेता युवा दिमागी सोच प्रतिनिधित्व गरिरहेका छन् र व्यापक समर्थन पाइरहेका छन् ।
 
रवि लामिछाने र समस्या
रवि लामिछाने नेपालमा एक प्रसिद्ध टेलिभिजन व्यक्तित्व र राजनीतिज्ञ हुन्। उनको लोकप्रियता र क्यारिस्माको अस्तित्व लागु भए पनि, उनलाई विभिन्न आरोप र कानुनी विवादले घेरिरहेका छन्:
 
सहकारी वित्तीय घोटाला र आयोजनात्मक अपराध: उहाँलाई सहकारी कोषबाट फंडहरू हेरफेर गरेको आरोप छ। हिसाब–किताबमा नाम, हस्ताक्षरहरू भएको तथ्यले अनुसन्धान संस्थाहरूलाई उम्मीद जगाएको छ, जबकि उहाँको दलले "राजनीतिक प्रतिशोध" भनेको छ ।
 
पत्रकारितामा विवाद: उहाँको पत्रकारिताको शैलीमा व्यक्तिवाद र राष्ट्रीयता बलियो देखिन्छ, जसले "cult of personality" बन्न सक्छ भन्ने आलोचना पनि छ
 
उत्तरदायित्व र पारदर्शितामा संदेह: जब Gen Z ले भ्रष्टाचार र प्रणालीगत असमानता विरुद्ध आन्दोलन गरिरहेछन्, तब रवि लामिछानेका कानुनी विवादहरूले युवा आन्दोलनसँग मेल खाँदैन।
 
किन Gen Z ले रवि लामिछानेलाई प्रधानमन्त्रीको रूपमा नचुनुन्?
कारण
कानुनी विवादहरूको छाया​सहकारी घोटालामा संलग्नता र आरोपहरूले उहाँको नैतिक स्थिति कमजोर पार्छ। Gen Z उम्मेदवारमा पारदर्शिता र निष्पक्षता चाहन्छन्।
प्रवृत्ति–केंद्रित शैली​रवि लामिछानेको "cult of personality" शैली नेता भन्दा व्यक्तिवादी प्रक्रिया झैं देखिन्छ—Gen Z यसलाई परिवर्तनको नेतृत्वको रूपमा होइन, राजनैतिक फेसको रूपमा हेर्छ।
आन्दोलनसँग असम्बन्धित​हालको आन्दोलन स्वतन्त्र, नेतृत्वरहित र सामाजिक न्यायमा केन्द्रित छ। यस्ता आन्दोलनमा स्थापित व्यक्ति stepping into lead might dilute its purity and grassroots spirit.
परिणाम स्वरूप युवा नेतृत्वको आवश्यकतालाई नजरअन्दाज​बालेन शाह जस्ता युवा नेताहरू युवा आन्दोलन र सोचलाई प्रतिध्वनि गर्छन्—Gen Z ले पनि यस्ता उदीयमान, नवीन सोचका व्यक्तिमा भरोसा गर्छ।
निष्कर्ष
नेपाली Gen Z को विरोध आन्दोलन केवल सामाजिक सञ्जाल प्रतिबन्धविरुद्ध मात्र होइन—यो भ्रष्टाचार, असमानता र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको भविष्यका लागि उठेको आन्दोलन हो। यस्तो क्रान्तिकारी समय र आन्दोलनमा, रवि लामिछाने जस्ता विवादास्पद, व्यक्तिवादी र कानुनी विवादले छिटो चिह्नित नेता होइनन्, तर नयाँ सोच, पारदर्शिता, र युवा नेतृत्व आवश्यक छ।
 
Gen Z ले रवि लामिछानेलाई प्रधानमन्त्रीको रूपमा छान्नुहुँदैन, किनकि:
1. उहाँका कानुनी विवाद र पारदर्शिताको अभाव युवा पक्षपातविरुद्धको आन्दोलनसँग असंगत छन्।
2. उहाँको व्यक्तित्व–केन्द्रित शैली Gen Z को स्वतन्त्र र लोकतान्त्रिक आन्दोलनलाई कमजोर पार्न सक्छ।
3. युवा आन्दोलनले नयाँ, नैतिक, र सत्य–समर्थक नेतृत्व खोजिरहेको अवस्थामा, स्थापित व्यक्तित्वहरूले त्यो आकांक्षा पूरा गर्न सक्छन् भन्ने सुनिश्चितता छैन।
यही कारणले, यदि हाम्रो राष्ट्रिय परिवर्तनको अपेक्षा हो भने, हामीले नयाँ, निष्पक्ष, र समाज–मूल्य आधारित नेतृत्व चाहिन्छ, र रविले त्यो भूमिका पूरा गर्न असंगत देखिन्छ। 

                                                                                                                                 _Aarav Kc.